سلام. قبل از هر حرفی باید یک تشکر ویژه از همه کسانی که تشریف آوردن و نظر دادن بکنم.راستش باید اعتراف کنم هوادارای آقای پورسرخ خیلی گرم و صمیمی اند و نشون دادن که از آداب و شعور معاشرتی بالایی برخوردارن . راستش قبل از شروع کار در این وبلاگ با وجودیکه من در وبلاگ های دیگری کار میکنم اما جون بین شما عضو جدیدی بودم همیشه از این میترسیدم که نکنه هوادارا منو تو خودشون راه ندن اما دمتون گرم.

با تشکر از دوستانی که نظر دادن:*رزا،مهسا،هانیه،زهرا(وبلاگ هوارداران امین حیایی)،نقد آزاد،ساجده،نیلوفر،آتنا(وبلاگ هواداران مهران مدیری)، کامران،sara(طرفداران گلزار)،صادق (طرفداران حامد بهداد) 

طبقه فرودست و بالا دست در ساختار جامعه ما هنوز بسان 4 دهه قبل در منگنه روابط و مناسبات دارا و ندار تعريف و تعبير مي‌شود. دغدغه‌هاي ريالي براي هر دو طيف چنبره زده در اين طبقات اجتماعي مايه بركت و فلاكت است. فقر اقتصادي و ايضا فرهنگي زمينه ساز ارادت نشان دادن دختري همچون پونه (عاطفه نوري) به سرقت در سريال رستگاران مي‌شود از آنسو طمع و آزي كه در نفوس آحاد بالاي جامعه چون شايسته (آتيلا پسياني) لانه كرده، بلاياي تلخي چون قتل و جنايت را به ارمغان مي‌آورد.

رستگاران يك‌تريلر وطني است كه سازنده آن تلاش كرده مولفه‌هاي ژانر را در اجرا و سازمان ريختاري اثر با تمام توان خود مراعات كند. سيروس مقدم، سازنده كهنه‌كار سريال‌هاي نحيف و عظيم القامه اين سال‌ها در واپسين اثر خود به مرز پختگي اجرايي نزديك شده است. در فرصتي كـوتـاه با برخي از دستاندركاران اين سريال شبانه هم سخن شديم.

حذف و اضافه قبل از ناشتايي

دو طـيـف از شـخـصـيت‌هاي جوان و ميانسال، قهرمان‌هاي اصلي داستان را شكل مي‌دهند. « افشين سنگ چاپ» بازيگردان اين سريال در ارتباط با نحوه چينش بازيگران جوان كنار با تجربه‌ها مي‌گويد: « اصولا كار هنري برگرفته از زندگي انساني است. در زندگي معمولي هم يك پدر و مادر مسن و چند فرزند حاضر هستند، در كنارش عمو و خاله مسن مي‌بينيم و يا دوستان خانوادگي و خود جوانان كه يكسري از وقايع را دامن مي‌زنند. رستگاران هم قصه اش برگرفته از زندگي انساني است . ما در انتخاب بازيگران تلاش كرديم بيشتر از بر‌و‌بچه‌هاي با استعداد و با انگيزه كه ريشه در تئاتر دارند براي همكاري دعوت كنيم .»

خجسته قهرمان داستان، زني است كه از جنوب مي‌آيد. بازيگردان رستگاران در ارتباط با لهجه و لحاظ كردن مولفه‌هاي بومي‌ جغرافيايي براي بازيگر اين نقش اعتقاد دارد: « ما روي لهجه كار نكرديم، چون در حقيقت از بازيگر بومي‌بهره نبرديم. قاعدتا آن ناب بودن و خالص بودن لهجه هم حاصل نمي‌شد چون بازيگري كه انتخاب كرديم اهل تهران است و در نهايت اگر هم مي‌خواستيم روي لهجه اين آدم تمركز كنيم بازيگر مجبور به ادا و تكرار مي‌شد! به خاطر همين براي اين كه دردسري به‌وجود نيايد، دردسر از اين لحاظ كه خود بازيگر سختي نبيند و در طول كار درگير لهجه نشويم، چون تجربه به ما ثابت كرده كه ناخودآگاه بازيگر در ورطه ادا مي‌افتد؛ به همين دليل از همان بدو امر كه كار شكل گرفت، شرط را بر اين گذاشتيم كه به فرض اين آدم تهراني است ولي به شكل ماموريت رفته جنوب، مثل اين خانواده‌هاي ارتشي! جنوبي نيستند ولي براي انجام ماموريت ساكن جنوب مي‌شوند. ما با اين پيش فرض در ارتباط با خجسته پيش آمديم، اكنون هم كه كار را قضاوت مي‌كنم، مي‌بينم كه خيلي راحت جلو آمديم؛ راحت نه از اين لحاظ كه تنبلي اجرايي پيش گرفتيم بلكه از اين جهت كه مخاطب خيلي درست با اين زن ارتباط برقرار كرده است. »

سنگ چاپ در ارتباط با گزينه‌هاي مختلفي كه براي برخي نقش‌ها در نظر داشتند در ادامه مي‌افزايد:‌ «خيلي از دوستان حرفه اي و نيمه حرفه‌اي به ما رجوع كردند! برخي در همان ديدار نخست انتخاب نشدند. براي هر نقش چندين گزينه داشتيم، ما از چند نفر تست گرفتيم و از ميان آنهايي كه قطعي شده بودند براي همكاري دعوت كرديم، به غير از نقش شايسته و صمصامي‌كه آتيلا پسياني و عباس اميري براي ايفاي آن انتخاب شده بودند از بقيه گزينه‌ها تست گرفته شد»!

عاطفه نوري در اين سريال، همان كاراكتر عصبي سريال نرگس و دوران سركشي را به نوعي در حافظه تاريخي ما تكرار مي‌كند، بازي گردان رستگاران معتقد است: « تمام سعي ما اين بود كه به اين ورطه نيفتيم . همين موردي كه شما به آن اشاره كرديد خودمان نيز حدس مي‌زديم. تا آنجايي كه مي‌شد چه نويسنده و چه آقاي مقدم سعي كردند اين ذهنيت براي مخاطب تداعي نشود كه عاطفه نوري همان شخصيت سريال نرگس را به نوعي شاخ و بال مي‌دهد. حالا بايد منتظر بازخورد‌ها و بازتاب‌هاي كار از اين به بعد باشيم.»

در ارتباط با نقش نويسنده در انتخاب بازيگران براساس مولفه‌هاي‌ترسيم شده در متن سنگ چاپ مي‌گويد: «به نظرم خيلي خوب است كه آدم از نويسنده بپرسد، براي فلان كاركتري كه خلق كرده‌اي چه كسي را در ذهن داشتي؟ به هر روي اين تعامل مانع از اين تكروي و خودخواهي مفرط آدم شده و در كار گروهي نتايج مثبتي به ارمغان مي‌آورد. سيروس مقدم هم بسيار آدم دمكرات و اهل جمع و التفات به نظر عمومي ‌است، به همين خاطر ما از نظرات نويسنده هم در‌تركيب بازيگران بهره برديم.

زوج ليندا كياني و پوريا پورسرخ در سريال‌هاي ساعت شني و روز حسرت پيش از اين در حافظه نمايشي مخاطب جا خوش كرده بودند، بازيگردان رستگاران، لزوم استفاده مجدد از اين‌تركيب را اين گونه شفاف مي‌سازد: «براي شخصيت كاوه از همان ابتدا آقاي پور سرخ در ذهن مان بود تا با ايشان همكاري كنيم، زماني هم كه از پورسرخ دعوت كرديم ايشان خيلي استقبال كردند. در مورد بازيگر مقابل پور سرخ و‌تركيب دو جوان قصه اين كه حال خانم كياني باشند يا كس ديگري، حدس ما اين بود كه برخي زمان‌ها استفاده از كليشه در جاي خودش بسيار پيش برنده است و جواب مي‌دهد به طوري كه در اين سال‌ها ما خيلي از اين كليشه‌ها را تجربه كرديم و ساعت‌ها مردم را سرگرم و درگير رخدادهاي داستان نموديم.

در ارتباط با ‌تركيب پورسرخ و كياني با آقاي مقدم زياد بحث نكرديم چون اين‌تركيب خوب جا افتاده بود حتي در مقام كليشه هم اين ‌تركيب را متناسب مي‌ديديم. به گمان خودم ، ما در سريال روز حسرت زياد اين بچه‌ها را خرج نكرديم! بخصوص ليندا كياني چون نقشش خيلي اندك بود، نقش دختر فلجي را داشت كه روي تخت افتاده بود؛ از تمام زواياي بازيگري و استعدادش به عقيده من استفاده نشد ولي وقتي به رستگاران رسيديم، ديديم كه حالا مي‌شود به عنوان كليشه هم به اين‌ تركيب انديشيد.

كاوه خداشناس در نقش بابك كنار آتيلا پسياني‌تركيب خوبي را شكل داده‌اند، يك كهنه كار قديمي‌با يك جوان تازه كار كه از نظر شمايل بيروني شباهت‌هايي به هم دارند. سنگ چاپ در ارتباط با اين‌ تركيب مي‌گويد: «براي نقش بابك هم چند گزينه داشتيم در نهايت به آقاي كاوه خداشناس رسيديم. كار ايشان را در سريال عمليات 125 بهروز افخمي‌ديده بودم، خيلي هم از دور و اطراف به ما خبر مي‌دادند كه ايشان بچه خوب و با استعدادي است، به همين خاطر دعوتش كرديم وقتي به دفتر آمدند ديديم جوان مثبت و مقبولي است، حتي متوجه شديم كه شباهت‌هايي هم به آقاي پسياني دارد! به هر حال نقش بابك هم از آن نقش‌هايي بود كه بازيگرش از فيلتر‌هاي مختلف عبور كرد. طيف‌هاي مختلف هنرپيشه‌ آمدند و رفتند تا بابك خداشناس براي نقش بابك انتخاب شدند؛ وقتي ايشان آمدند موج مثبتي با خودشان آوردند.

عاطفه نوري در اين سريال همان كاراكتر عصبي سريال نرگس و دوران سركشي را به نوعي در حافظه تاريخي ما تكرار مي‌كند

عباس اميري را مخاطبان اغلب در نقش منفي و آدم‌هاي خبيث ديده‌اند. واگذاري نقش مثبت وكيل به ايشان در نوع خودش گزينش تامل برانگيز به نظر مي‌رسد. بازيگردان رستگاران در ادامه مي‌افزايد: « درمورد شخصيت صمصامي ‌فكر مي‌كرديم طرف بايد مردي با همين وجنات اميري باشد يعني چاق؛ در عين حال هم در وهله اول اين ذهنيت را به‌وجود آورد كه همدست و همفكر شايسته است، ولي هرچه پيش‌تر مي‌رويم مي‌بينيم اين آدم خيلي مثبت و اهل قانون است، به خاطر همين مي‌خواستيم اين كنتراست شخصيتي به‌وجود آيد در عين حالي كه چهره‌اميري يك ذره ذهن‌ها را منحرف كند، اين تعليق در ارتباط با صمصامي ‌لازم بود تا ما سريع داستان را لو ندهيم. با مشورتي كه انجام داديم، تصميم گرفتيم كه دوستي بيايد نقش صمصامي‌ را ايفا كند كه قابليت‌هاي دو طرفه داشته باشد، يعني يك ذره به شيطنت بزند ولي در عوض طينتش پاك باشد. اين هم به اين خاطر است كه سريال 50 قسمتي و طولاني است و در اول داستان همه ريزه‌كاري‌ها نبايد لو برود.»

در ارتباط با نقش‌هاي جانبي و درجه دوم داستان مثل كيانوش (شهرام عبدلي) و سرگرد (آرش مجيدي) به نظر مي‌رسد اين دو نفر بايد جايشان عوض مي‌شد، عبدلي نقش‌هاي مشابه اين تيپي را فراوان ايفا كرده است؛ سنگ چاپ اعتقاد دارد: « نظرات مختلف است، در مقوله نقد چون قضيه خيلي حسي است آدم‌ها آن چيزي را كه احساس مي‌كنند ابراز مي‌دارند بنده به ايده شما احترام مي‌گذارم. ما در بدو امر براي هر دو اين نقش‌ها دنبال جوان‌گرايي بوديم، با اين دو عزيز پيش از رستگاران كار كرده بوديم و‌ در انديشه همكاري مجدد با آنان بوديم. در مورد كيانوش اين دو گانگي در شخصيت بيشتر مد نظر داشتيم، به نظرمان آمد عبدلي در نقش كيانوش خيلي بهتر از آرش مجيدي جا بيفتد؛ در صورتي كه مجيدي هم يك ذره استيل پليسي داشت، قد بلند و چهارشانه است و صداي وزيني دارد. از آن طرف آقاي عبدلي قد كوتاهي دارد و چاق‌تر به نظر مي‌رسد و براي نقش پليس مناسب نبود؛ ما به آن بخش فربه بودن و مفت خور بودن كيانوش نظر داشتيم و از آن سو به هيبت پليسي كـاركـترمان فكر مي‌كرديم، به هر روي مي‌خواستيم مولفه‌هاي تيپيك اين چنين آدم‌هايي را رعايت كنيم. در عين حال آن قواعد بازيگري اين دوستان هم مورد نقد قرار گرفت يعني استعدادشان در ايفاي بعضي از نقش‌ها مورد نظر بود. به هر حال برخي از هنرپيشه‌ها در ايفاي بعضي از نقش‌ها جا افتاده‌اند، ما مي‌خواستيم از اين كليشه‌ها بهره ببريم! مي‌دانستيم كه آقاي عبدلي در اين جور نقش‌ها بسيار موفق‌تر و درخشان‌تر ظاهر شده‌اند و همين طور آقاي مجيدي»!

آينه‌هاي بدون خش

قهرمان‌هاي محوري سريال عدهاي جوان هستند، «حسين صالحيان» طراح گريم سريال در ارتباط با مولفه‌هايي كه براي چهره اين طيف از شخصيت‌ها مد نظر داشته مي‌گويد: «ما سعي كرديم خيلي با چهره پردازي اين قضيه قهرمان و ضد قهرمان را لو ندهيم. داستان رئال است و رخدادهاي روزمره زندگي آدم‌ها در آن زير ذره بين رفته است. نخواستيم خيلي شخصيت‌ها را غلو كنيم، تلاش داشتيم به نوعي منطق قضايا را در كار خود لحاظ نماييم، بر اساس فيلمنامه‌اي كه خوانده شد، سعي كرديم به هر حال آن چيزي كه منطقي است آن كار را انجام دهيم.»

شايسته از شخصيت‌هاي محوري سريال است كه آتيلا پسياني رداي اين آدم را پوشيده است، صالحيان در ارتباط با مويي كه براي اين آدم بكار گرفته شده در ادامه توضيح مي‌دهد:‌ «به هر حال ما منكر بازي خوب آقاي پسياني نيستيم؛ بنده سعي كردم با اين سياق طراحي كه براي ايشان در نظر گرفتم يك مقدار با اين آدمي‌كه حالا خيلي هم وي را مهربان نمي‌بينيم و بسيار مصمم و جدي است، مخاطب را به نوعي همراه كنم. تلاشم در اين جهت بود كه پسياني خيلي هم شبيه كارهاي ديگرش نشود. يكي دو بار موها را تست زديم، بعد در نهايت فكر كرديم موهاي خيلي كوتاه براي ايشان در نظر بگيريم. به هر روي استفاده كردن پروك و مو يك مقدار سخت است، چون گاهي به نظر مي‌رسد كه بي خودي با استفاده از اين ملزومات در چهره غلو كرده ايم! ما يك المان ساده و منطقي را براي شخصيت شايسته انتخاب كرديم كه در نهايت با يكي دو بار تست زدن به چهره‌اي كه اكنون مي‌بينيد، رسيديم.»

شباهت‌هاي چهره‌اي پسياني و خداشناس در باورپذيري مراودات اين دو در نقش پدر و پسر بسيار موثر واقع شده است، طراح چهره رستگاران در ادامه مي‌افزايد: «در انتخاب بازيگران اين شاخص‌هاي شباهتي را دوستان مد نظر دارند. ما هم تلاش كرديم در تيپ‌سازي‌هايي كه انجام مي‌دهيم يك مقدار روي اين مولفه‌هاي مشابه كه شخصيت‌ها را به‌عنوان اعضاي خانواده كنار هم قرار مي‌دهند، با ‌ترفندهايي كار كنيم تا چهره آدم‌ها دور از هم نباشند. اين گريم را در چهره آقاي پور سرخ حالا به دلايل آن شخصيتي كه دارد يك مقدار متفاوت‌تر از خانواده شايسته به لحاظ آرايش مو و صورت درست كرديم. اين پرش چهرهاي را قطعا حس مي‌كنيد، اين آدم به هر حال تا حدي با ساير اعضاي خانواده شايسته تفاوت دارد. »

صالحيان در ارتباط با ضرورت لحاظ كردن ريش براي شخصيت سرگرد (آرش مجيدي) معتقد است: «بنده تجربه همكاري با ايشان را در كاري پيش از اين سريال داشتم. فكر مي‌كنم اين چهره دوست داشتني است، البته با مشورت كارگردان به اين شمايل از سرگرد رسيديم. اين محاسني كه براي اين آدم لحاظ كرديم به نظرم قشنگ است هم به لحاظ زيبايي، هم به لحاظ منطقي! به هر حال مي‌توانيم پليسي با اين شمايل هم داشته باشيم. در همان تست اول به اين شمايل از چهره سرگرد رسيديم چون قبلا در كار ديگري همين تست را زده بوديم بعد سعي كرديم همان را رعايت كنيم.»

طراح چهره رستگاران در ارتباط با شمايل شخصيت صمصامي ‌(عباس اميري) مي‌گويد: «در مورد ايشان به ما گفتند وكيل است. ما هم خواستيم چهره منطقي و ساده‌اي از ايشان ارائه دهيم. در واقع چهره خود آقاي اميري را در سريال مشاهده مي‌كنيم و كار خاصي روي چهره ايشان انجام نداديم.»

خجسته زني است كه از جغرافياي جنوب به پايتخت گام مي‌گذارد، طراح گريم رستگاران در ارتباط با شمايل اين زن جنوبي مي‌گويد: «نخواستيم صورت ايشان را زياد تيره كنيم، من سفرهاي زيادي به نقاط مختلف ايران انجام دادم در اهواز هم آدم‌هايي ديدم كه چشم‌هاي روشني دارند زياد هم تيره نيستند من به اين مولفه‌ها خيلي كليشه‌اي نمي‌نگرم، به اين معني كه در ديدار نخست بيننده پي ببرد طرف چه كاره است و از كجا آمده؟ مگر اين كه واقعا قصه بطلبد روي برخي از مولفه‌هاي چهره اي شخصيت‌ها تاكيد ويژه انجام دهيم. آقاي مقدم به مقوله گريم حساس هستند و دقت دارند، خيلي مُصر نبودند حتما بايد چهره خجسته را برنزه كنيم كه معلوم شود كه اين زن جنوبي است.»

صالحيان در ارتباط با چهره احمد رضا كه تصاويرش را در گوشي موبايل خجسته و تك عكس‌هايي در اتاق سرگرد نصب شده مي‌بينيم در ادامه مي‌گويد: «احمد رضا را در فلاش بك‌هاي خجسته و توهماتش به شكل‌هاي عجيب و غريبي مي‌بينيم. حتي در فلاش بك‌هايي كه بعدها مي‌آيد در واقع يك جور توهم اين آدم است كه ما وي را به قيافه‌هاي دفرمه مي‌بينيم البته اين نظر كارگردان بود كه احمدرضا را اين‌گونه از زاويه ديد خجسته ‌ترسيم كنيم.»

صاحب خانه پونه پيرمردي جنوب شهري به نام‌ هاشم است كه نقش وي را اسماعيل سلطانيان عهده‌دار است، طراح چهره رستگاران در ارتباط با شمايل اين شخصيت مي‌گويد: «سلطانيان گريم خاصي ندارد، براي همه شخصيت‌هاي داستان بر اساس موقعيت و شغل آدم‌ها تصميم مي‌گيريم. فكر كرديم اين قيافه براي آدم آرامي‌ كه بيشتر در منزل حاضر است و با گل و گياه سر و كار دارد، مناسب است؛ حتي بخش چيدگي موهاي صورتش را گرفتيم كه يك خورده مهربان‌تر شود.»

صالحيان بهره‌وري از جلوه‌هاي ويژه گريم در رستگاران را اين گونه شرح مي‌دهد: «بخش‌هايي از كار جلوه‌هاي ويژه داريم. در مقطعي از داستان كاوه (پورسرخ) را با چاقو مي‌زنند و سر و صورتش زخمي‌ مي‌شود به گمانم در دو سه قسمت با صورت بهم ريخته كه پاي چشم‌هايش ورم افتاده كاوه را مي‌بينيم. به هر روي كار اسپشيال گريم هم در اين سريال انجام داده‌ايم»!

حسن صالحيان كه تجربه طراحي چهره سريال روزگار قريب را در كارنامه خود به ثبت رسانده، حضور خود را در سريال روتين رستگاران اين گونه مي‌سنجد: «البته روزگار قريب را نمي‌شود با اين سريال قياس كرد. روزگار قريب يك تجربه فوق العاده بود، رستگاران تجربه ديگري است. آدم واقعا از همكاري با سيروس مقدم انرژي پيدا مي‌كند، يا از تجربه همكاري با آقاي معقولي تصويربردار سريال. وقتي از مونيتور قاب‌هاي ايشان را مي‌بينم، از كادرهاي اين مرد واقعا لذت مي‌برم. تمام زحمت اين دوستان به ديده شدن كار ما كمك مي‌كند. فشردگي توليد روي كيفيت كار ما اثر نمي‌گذارد چون خودم هميشه سر كار حاضر هستم. ممكن است ما در روز 16 ساعت كار كنيم، ولي خستگي ما با حضور آدم‌هاي كار بلدي كه كنار مان هستند در مي‌رود. بچه‌هاي توليد آدم‌هاي فعالي هستند خيلي خوب با ما همكاري دارند اين عوامل باعث مي‌شود احساس خستگي نكنيم.»

ساختار شكني امير...

عمده رخدادهاي رستگاران در پايتخت به غلتك مي‌افتد، «امير معقولي» در ارتباط با رنگ و لعاب زندگي پايتخت و چركي و تيرگي كه به شمايل سريال تزريق كرده اعتقاد دارد: «در صدد بودم تصوير زياد شيك و خوش رنگ و لعاب به نظر نرسد تا براي بيننده غير مانوس شود. بيشتر دوست داشتم زندگي واقعي آدم‌ها را تصوير كنم. در سريال‌هاي قبلي مثل نرگس و اغما تا اندازه‌اي در نورپردازي اغراق وجود داشت و نحوه نورپردازي خيلي ديده مي‌شد؛ بعد كم‌كم حس كردم نوري كه داده مي‌شود بايد نوري باشد كه در زندگي واقعي آدم‌ها موجود است و ما هم نبايد زياد اغراق كنيم. فقط در بخش‌هايي از تصوير كه مي‌خواهيم يك مقدار تاثير‌گذارتر باشد به واقع همان نورهايي كه در منازل وجود دارد را تقويت مي‌كنيم تا بيننده حس نكند كار عجيب و غريب انجام داده‌ايم.»

تصويربردار رستگاران در ارتباط با بهره‌وري از آباژورها و مهتابي‌ها به عنوان منبع نور صحنه مي‌گويد: «نورهاي موجود در صحنه تمامي ‌مد نظرم است؛ دوست دارم آنها را حفظ كنم و حالا جاهايي هم كه لازم است نورهايي براي تقويت مي‌افزايم. هيچ موقع نورهاي موجود در صحنه را حذف نمي‌كنم تا چراغ‌هاي متعدد لحاظ كنم. بيشتر دوست دارم لابه‌لاي همين نورها، براي صورت بازيگرها جاهايي كه نور كم است با همين چراغ‌ها نور چهره‌ها را تقويت كنم.»

معقولي در ارتباط با نحوه انجام‌ترفند‌هاي خلاقانه خود در ادامه توضيح مي‌دهد: « در اين سريال تمام اين‌ترفند‌ها را روي دوربين انجام داديم، فقط هنگام تدوين سرعت را به 24 فريم تبديل مي‌كنند، تدوينگرها با فيلتري كه مي‌گذارند 25 فريم را به 24 فريم تغيير مي‌دهد؛ ولي به رنگ و لعاب تصوير دست نمي‌زنند، سر صحنه با كم و زياد كردن نور و لحاظ كردن يكسري چراغ‌هاي گوناگون مي‌توان آن رنگ و نور مورد نظر را ثبت كرد ولي در مرحله تدوين نمي‌شود تصحيح را به خوبي انجام داد چون لو مي‌رود و مشخص مي‌شود در صد رنگ تصوير را بالا پايين برده‌ايم!

در ايـن سـريـال معقولي از تصوير‌هاي انعكاسي شخصيت‌ها در شيشه، آينه، سراميك و اشياي براق زياد بهره است، به نظر مي‌رسد كاركرد استتيك اين پلان‌ها از كاركرد دراماتيك آنها افزون‌تر است، وي اعتقاد دارد: «تا حدي مي‌خواستم اين ساختارهاي مرسوم را بشكنم! دوست دارم مخاطب ببيند كه سايه آدم‌ها چه شكلي مي‌شود، آدم‌ها همين‌هايي كه ما مي‌بينيم نيستند؛ اگر به تصوير آنان در شيشه اي بنگريم كه اعوجاج داشته باشد، تصوير آنان عوض شده و بالطبع كاركتر آنان عوض مي‌شود. علاقه مندم كه دوربين در زواياي مختلف باشد تا بيننده شخصيت‌ها را در زواياي گوناگون ببيند.

در اين سريال، تصوير بردار از تصوير‌هاي انعكاسي شخصيت‌ها در شيشه، آينه، سراميك و اشياي براق زياد بهره برده است، به نظر مي‌رسد كاركرد استتيك اين پلان‌ها از كاركرد دراماتيك آنها افزون‌تر است

از كنار قرنيز از بالاي سقف، از جوار چراغ‌ها و... جاهايي كه ما هيچ وقت آدم‌ها را نمي‌بينيم، از اين زوايا هم مي‌شود به آدم‌ها نظري بيندازيم. مي‌دانيم وقتي زوايا عوض مي‌شود، به نوعي كاركتر هم تغيير پيدا مي‌كند، زماني كه بنده از زاويه لوانگل بهره مي‌برم، بيشتر مي‌خواهم روي بچه‌ها تاثير بگذارم، چون بچه‌ها آدم‌ها را از زاويه لوانگل مي‌بينند. يكسري پلان‌ها نيز نبايد روي بچه‌ها تاثير بگذارد كه آنها را از زاويه ديد بچه دور مي‌كنم.

خودم كه به فيلم‌ها نگاه مي‌كنم گاه كلافه مي‌شوم؛ دوست دارم زاويه‌اي را ببينم كه با شخصيت قصه گره بخورم؛ متاسفانه چون دوربين در جاي نادرستي قرار گرفته، ارتباط مخاطب با اثر به‌گونه‌اي منقطع مي‌شود. زيرا دوربين دست تصويربرداري است كه دوست دارد كلاسيك كار كند و آموزه‌هاي خود را كه فرا گرفته بروز دهد. خودم علاقه مندم اين ساختارها شكسته شود. به نظرم همين تغيير ساختارها باعث ايجاد تنوع و تغيير ذائقه و جذب بيننده مي‌شود. چون بيننده احساس مي‌كند كساني كه پشت دوربين قرار دارند آدم‌هاي فهيم و با شعوري هستند؛ اگر ما خوب و با كلاس كار نكنيم كادربندي‌ها، كمپوزسيون يا نورپردازي استاندارد نداشته باشيم، بيننده به‌انديشه‌هاي موجود در اثر توجهي نخواهد كرد.»

از لحاظ قاب بندي، برخي از اين كادرهاي غير متعارف تكرارش در هر قسمت براي تماشاگر خسته كننده شده به نوعي دست تصوير بردار در روند كار رو مي‌شود. به عنوان نمونه نماهايي از پشت پنكه سقفي و روميزي در اين 20 قسمت داخل خانه پونه به كرات گرفته شده، كه در بلند مدت ارمغاني براي مخاطب نخواهد داشت، معقولي در ادامه مي‌گويد: «حواسم بود؛ تلاش كردم كه زياد تكرار نكنم. چند پلان در همان جغرافياي خانه پونه داشتيم كه خيلي زيبا شد كه خودم نگذاشتم در ادامه باز از آن پلان‌ها استفاده كنيم. من زمان تصويربرداري خودم را جاي بيننده مي‌گذارم و حواسم است كه از پلان‌هاي مشابه و تكراري در يك جغرافياي ثابت بشدت پرهيز كنم. البته وقتي بر يك شي يا الماني در صحنه تاكيد مي‌كنيد بايد بعد‌ها راجع به آن حرف بزنيد! به هر روي ما نمي‌خواهيم با اين‌گونه تاكيدها بر اشيا حواس بيننده را از موضوع اصلي پرت كنيم.»

يكي از مولفه‌هاي كاري معقولي به بهره‌وري بيش از حد وي از لنز وايد ارتباط دارد به‌گونه‌اي كه در هر سريالي كه او كار كرده به واقع شيره لنز وايد را به تمامي‌مي‌كشد؛ در باب لنز وايد وي اعتقاد دارد: «در مقاطعي حس مي‌كنم لنز وايد تاثير بيشتري بر مخاطب مي‌گذارد، زياد هم هراس ندارم كه بگويند چرا اين قدر از لنز وايد استفاده مي‌كنيد؟! حقيقتش را بخواهيد من فيلمنامه را نمي‌خوانم، در همان صحنه و موقعيت كه قرار مي‌گيرم براساس اتمسفر صحنه و كنش و اكنش‌هاي بازيگران، قاب‌ها و زوايا را در لحظه پيدا مي‌كنم. هم بنده و هم آقاي مقدم به اين مي‌انديشيم كه پلاني بگيريم كه بيشترين تاثير را بر مخاطب داشته باشد. در برخي مواقع به خاطر زيباشناسي بصري لنز وايد را به كار مي‌گيرم و در مواقع ديگري براي تاثير‌گذاري مضاعف از آن استفاده مي‌كنم. در زمانه كنوني بيننده‌ها خيلي باهوش شده‌اند نمي‌شود تصاوير را بسان چند سال پيش اغراق‌آميز نشان داد تا بر آنها تاثير گذاشت، تمام اين‌ ترفندها بايد خيلي نامحسوس به شمايل كار تزريق شود.»

نماهاي نزديك و بسيار بسته‌اي كه معقولي از چهره شخصيت‌ها در رستگاران گرفته در نوع خود بديع و جذاب است، او اين سياق قاب بندي را اين‌گونه شفاف مي‌سازد: «در برخي پلان‌ها تاكيد كرده‌ام بر يك چشم و ابرو! دليلش اين است كه صورت آدم‌ها اجزايي دارد كه گاه حواس بيننده را پرت مي‌كند وقتي كه احساس مي‌كنم يك چشم بازيگر تاثير بيشتري دارد تا اين كه كل صورتش را نشان دهيم اين‌گونه قاب‌هاي غير متعارف را مي‌بندم و هيچ‌ترسي ندارم كه بعدها بگويند كه چرا يك چشم را در قاب خود قرار داده‌ايد. احساس مي‌كنم آن يك چشم بيشتر تاثير مي‌گذارد و بيننده حواسش بهتر متمركز مي‌شود؛ غم، غصه و ‌ترس يا هر حس ديگري را او بهتر لمس مي‌كند. من دوست دارم تاثير بر مخاطب در نهايت و اوج باشد حتي اگر قرار باشد نماي گوش بازيگر تاثيرات مضاعفي بر مخاطب بگذارد، قاب را روي گوش بازيگر مي‌بندم.»

واپسين تجربه تصويري خود را معقولي در رستگاران اين‌گونه مي‌سنجد: «رستگاران به نظرم جا افتاده‌تر از كارهاي قبلي بنده چون اغما و نرگس است. خيلي اشكالاتي كه در كارهاي قبلي داشتيم در اين سريال كمتر ديده مي‌شود. حفظ راكوردها و جنس تصوير، كيفيت مطلوب‌تري يافته است، ولي باز خودم راضي نمي‌شوم، وقتي شب‌ها سريال را مي‌بينم از برخي صحنه‌ها رضايت ندارم، اما براي خيلي‌ها اين كيفيت تصوير جالب است و به بنده تبريك مي‌گويند، ولي خودم احساس مي‌كنم اين سريال جاي كار بيشتري دارد، تلاش مي‌كنم روي قضيه قاب بندي و نور انرژي بيشتري بگذارم. بيشترين تمركز بنده بر مقوله تاثير‌گذاري بر بيننده است.»